Phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, tạo đột phá phát triển khoa học và công nghệ trong giai đoạn mới

🎯 Khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Nghị quyết số 57-NQ/TW khẳng định rõ: phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời góp phần ngăn chặn nguy cơ tụt hậu, đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh.

Đây không chỉ là yêu cầu khách quan của quá trình phát triển, mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng của cả hệ thống chính trị, của mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương, doanh nghiệp và mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động. Nghị quyết nhấn mạnh việc phát triển lĩnh vực này phải được triển khai quyết liệt, đồng bộ, nhất quán, lâu dài, với tư duy đổi mới mạnh mẽ, hành động quyết tâm cao và giải pháp mang tính cách mạng.

🏛️ Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, toàn diện và sâu sắc

Một trong những nội dung nổi bật của Nghị quyết là đã xác định rõ quan điểm chỉ đạo có tính nền tảng cho quá trình tổ chức thực hiện.

Trước hết, Nghị quyết yêu cầu phải tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của doanh nghiệp, doanh nhân và Nhân dân. Trong đó, người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm, chủ thể, nguồn lực, động lực chính; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, kiến tạo, thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi nhất.

Bên cạnh đó, Nghị quyết nhấn mạnh thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là những nội dung trọng tâm, cốt lõi. Trong các yếu tố này, thể chế là điều kiện tiên quyết, cần hoàn thiện và đi trước một bước. Đây là định hướng có ý nghĩa rất quan trọng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, rào cản đang cản trở quá trình phát triển, đồng thời mở đường cho đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và thúc đẩy chuyển đổi số sâu rộng trên phạm vi toàn quốc.

Đặc biệt, Nghị quyết thể hiện rõ tư duy phát triển mới khi yêu cầu từng bước tự chủ về công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược, công nghệ cốt lõi, gắn với việc tiếp thu, hấp thụ, làm chủ và ứng dụng hiệu quả các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến của thế giới. Cùng với đó là yêu cầu xuyên suốt về bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, giữ vững an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an toàn thông tin cho tổ chức và cá nhân.

🚀 Mục tiêu lớn, tầm nhìn xa, khát vọng mạnh mẽ

Nghị quyết số 57-NQ/TW đã đề ra các mục tiêu rất rõ ràng, cụ thể và giàu khát vọng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Đến năm 2030, nước ta phấn đấu đưa tiềm lực, trình độ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đạt mức tiên tiến ở nhiều lĩnh vực quan trọng; thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á và nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số và chỉ số phát triển Chính phủ điện tử. Quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP; tỉ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân và doanh nghiệp đạt trên 80%; giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80%. Đồng thời, Việt Nam hướng tới từng bước làm chủ nhiều công nghệ số chiến lược như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, bán dẫn, công nghệ lượng tử, 5G, 6G và các công nghệ mới nổi khác.

Tầm nhìn đến năm 2045, Nghị quyết xác định mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, có quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 50% GDP, thuộc nhóm 30 nước dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời trở thành một trong những trung tâm công nghiệp công nghệ số của khu vực và thế giới. Đây là mục tiêu lớn, thể hiện ý chí, bản lĩnh và khát vọng phát triển đất nước hùng cường trong thời kỳ mới.

🔧 Nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, toàn diện và có trọng tâm

Để hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, Nghị quyết đã đề ra hệ thống nhiệm vụ, giải pháp rất toàn diện, bao quát từ nhận thức, thể chế, hạ tầng, nhân lực đến tổ chức thực hiện.

1. Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy, quyết tâm hành động

Nghị quyết yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên phải nhận thức đầy đủ, sâu sắc về vị trí, vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Người đứng đầu phải trực tiếp phụ trách, chỉ đạo; kết quả thực hiện phải trở thành tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, thi đua, khen thưởng hằng năm.

2. Hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực

Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện đồng bộ pháp luật, cơ chế, chính sách liên quan đến khoa học, công nghệ, đầu tư, đầu tư công, mua sắm công, ngân sách, sở hữu trí tuệ, thuế… nhằm xóa bỏ các rào cản, tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tư duy quản lý cũng cần đổi mới mạnh mẽ, loại bỏ quan niệm “không quản được thì cấm”, tăng cường cơ chế thí điểm, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu và phát triển công nghệ mới.

3. Tăng cường đầu tư, phát triển hạ tầng hiện đại

Nghị quyết xác định cần tập trung đầu tư phát triển hạ tầng khoa học công nghệ, hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, mạng viễn thông tốc độ cao, 5G, 6G, các nền tảng số dùng chung, các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia. Việc phát triển hạ tầng phải bảo đảm tính hiện đại, đồng bộ, an ninh, an toàn, hiệu quả, tránh lãng phí.

4. Phát triển và trọng dụng nhân lực chất lượng cao

Con người là yếu tố quyết định thành công. Nghị quyết đặc biệt coi trọng việc đầu tư cho giáo dục, đào tạo, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư, nhất là trong các ngành công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, vi mạch, công nghệ số. Đồng thời, cần có cơ chế đủ mạnh để thu hút, trọng dụng, giữ chân nhân tài, kể cả chuyên gia là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế.

5. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống chính trị

Một nhiệm vụ trọng tâm là đưa toàn bộ hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị lên môi trường số, bảo đảm liên thông, đồng bộ, an toàn. Cùng với đó là đổi mới toàn diện việc giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, hướng tới phục vụ người dân và doanh nghiệp không phụ thuộc địa giới hành chính, công khai, minh bạch, hiệu quả hơn.

6. Thúc đẩy mạnh mẽ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp

Doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp tạo ra của cải vật chất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất lao động. Vì vậy, Nghị quyết đề ra nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đầu tư cho chuyển đổi số, nghiên cứu phát triển, đổi mới công nghệ, sản xuất thông minh. Đồng thời, khuyến khích phát triển doanh nghiệp công nghệ số chiến lược trong nước có quy mô lớn, đủ năng lực dẫn dắt tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

7. Mở rộng hợp tác quốc tế

Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, tham gia xây dựng các tiêu chuẩn quốc tế về công nghệ mới. Đây là hướng đi quan trọng để Việt Nam nhanh chóng tiếp cận trình độ tiên tiến của thế giới, rút ngắn khoảng cách phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

📢 Trách nhiệm của mỗi cơ quan, đơn vị và mỗi cán bộ, đảng viên

Nghị quyết số 57-NQ/TW không chỉ là định hướng lớn ở tầm chiến lược, mà còn là lời hiệu triệu mạnh mẽ đối với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Để nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, mỗi cơ quan, đơn vị cần chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch hành động cụ thể, bám sát chức năng, nhiệm vụ được giao; xác định rõ lộ trình, nội dung ưu tiên, sản phẩm đầu ra và trách nhiệm thực hiện.

Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức cần phát huy tinh thần gương mẫu, trách nhiệm, chủ động học tập, nâng cao trình độ số, đổi mới phương pháp làm việc, tích cực ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn công tác. Đồng thời, cần đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng để nâng cao nhận thức của Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, tạo sự đồng thuận cao, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội trong quá trình triển khai thực hiện.

✅ Kết luận

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị là văn kiện có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, mở ra định hướng phát triển mới cho đất nước trong thời kỳ đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết thể hiện rõ tầm nhìn dài hạn, quyết tâm chính trị lớn và khát vọng đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, giàu mạnh, hùng cường.

Việc quán triệt, tuyên truyền và tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, tin tưởng rằng Nghị quyết số 57-NQ/TW sẽ sớm đi vào cuộc sống, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới.